Дзяржаўная ўстанова адукацыі
"Сярэдняя школа №10 г.Светлагорска імя С.Л.Краснапёрава"
Дзяржаўная ўстанова адукацыі
"Сярэдняя школа №10 г.Светлагорска імя С.Л.Краснапёрава"
14/06/2023
Дакучлівы стан, без якога звычайнае існаванне немагчыма, завецца залежнасцю. Прадмет цягі з часам становіцца сэнсам жыцця, а звычка ператвараецца ў манію. Усе віды залежнасцяў чалавека маюць аднолькавую прыроду і ўзнікаюць пад уздзеяннем сукупнасці пэўных фактараў: сацыяльных, біялагічных, псіхалагічных. Ці можна перамагчы залежнасць?
Якія прычыны ўзнікнення залежнасцяў чалавека?
Слова "залежнасць" азначае несамастойнасць, немагчымасць дасягнуць задавальнення здаровымі спосабамі.
няпоўная сям'я;
занятасць бацькоў, недахоп зносін з дзіцем;
адсутнасць іншых дзяцей у сям'і;
дрэнныя адносіны паміж бацькамі (неразуменне, бойкі, скандалы, парушэнне гендэрных роляў);
залішняя бацькоўская апека.
У выніку ў дзіцяці можа развіцца дэпрэсія і як следства, пошук даступных задавальненняў, якія ператвараюцца ў заганную залежнасць. У адносінах да алкагольнай залежнасці таксама даказаны ўплыў спадчыннасці.
Наркатычная. Неабходнасць прыёму наркатычных рэчываў, якія выклікаюць засмучэнне псіхікі.
Алкагольная. Небяспека яе ў тым, што чалавек выпівае спачатку для ўзняцця настрою, за кампанію. У выніку перастае кантраляваць сітуацыю і ўжо не можа нармальна існаваць без алкаголю. Сёння ў нашай краіне гэта асноўная залежнасць чалавека.
Курэнне. Гэты від залежнасці небяспечны тым, што мае і фізічны складнік (нікацін удзельнічае ў абмене рэчываў), і псіхічную (часта менавіта яна не дазваляе адмовіцца ад звычкі).
Лудаманія. Азартныя гульні набываюць для чалавека вялікае значэнне. Залежнасць можа прывесці да страты вялізных сум, даўгам.
Інтэрнэт-залежнасць. Хваравітая неабходнасць увесь час знаходзіцца ў сетцы.
Лекавая. Узнікае ў выніку працяглага спажывання медыкаментозных прэпаратаў. З часам чалавек прымае іх усё ў вялікіх дозах.
Сэксуальная. Бязладныя палавыя сувязі прыводзяць да таго, што сэкс становіцца асновай існавання.
Пераяданне. Людзі, якія пакутуюць ад буліміі, перастаюць кантраляваць прыёмы ежы. Залежнасць прыводзіць да псіхічных захворванняў, засмучэнняў нервовай сістэмы.
Працагалізм. Зараблянне грошай, кар'ерны рост становяцца прыярытэтнай задачай у жыцці чалавека.
Кожная з хворых прыхільнасцяў прыносіць нямала праблем і самому залежнаму, і яго блізкім. Часта вырашыць гэтую праблему саматугам аказваецца немагчымым, аднак рашэнне ўсё ж такі ёсць.
псіхатэрапія;
гіпноз;
групавая тэрапія;
медыкаментозная падтрымка.
Калі ў чалавека ёсць якая-небудзь прыхільнасць - ён пазбаўлены магчымасці праявіць уласную волю, таму трэба разумець, што з любым відам залежнасці трэба змагацца.
Шлях адмовы ад залежнасцяў доўгі і цяжкі, ён займае не адзін год. Аднак гэта адзіны спосаб здабыць свабоду і сапраўднае шчасце, пабудаваць гарманічныя адносіны.
Гвалт у сям'і – рэальнае дзеянне або пагроза фізічнай, сэксуальнай, псіхалагічнай ці эканамічнай абразы і гвалту з боку адной асобы ў адносінах да іншай, з якой яна мае ці мела інтымныя ці іншыя значныя адносіны.
Гвалт у сям'і праяўляецца ў розных формах - ад эмацыйнага і маральнага ціску да прымянення фізічнай сілы.
Фізічнае насілле - наўмыснае нанясенне фізічных пашкоджанняў, уключаючы цялесныя пакаранні, уцягванне і прымус да ўжывання алкаголю, наркотыкаў і іншых таксічных рэчываў.
Сэксуальны гвалт - уцягванне чалавека з яго згоды або без згоды ў сэксуальныя дзеянні з мэтай атрымання задавальнення ці выгады. Згода падлетка на сэксуальны кантакт не дае падстаў лічыць яго негвалтоўным, паколькі ён не валодае свабодай волі і не можа прадбачыць негатыўныя для сябе наступствы.
Псіхалагічны (эмацыйны) гвалт - гэта перыядычнае, працяглае або пастаяннае псіхічнае ўздзеянне на чалавека. Калі дадзенае ўздзеянне аказваецца на падлетка, то яно тармозіць развіццё асобы і прыводзіць да фармавання паталагічных рыс характару. Сюды адносяцца: адкрытае непрыманне і пастаянная крытыка; пагрозы, заўвагі, выказванні ў абразлівай форме, якія зневажаюць годнасць; наўмыснае абмежаванне зносін падлетка з аднагодкамі ці іншымі значнымі дарослымі і інш.
Эканамічны гвалт - наўмыснае пазбаўленне адным членам сям'і іншага члена сям'і жылля, ежы, адзення і іншай маёмасці або сродкаў, на якія пацярпелы мае прадугледжанае законам права. Сюды таксама адносяць забарону на атрыманне адукацыі і/або працаўладкавання з мэтай стварэння напружанай абстаноўкі.
блізкія сваякі – бацькі, дзеці, усынавіцелі, усыноўленыя (удачараваныя), родныя браты і сёстры, дзед, бабка, унукі, а таксама муж (жонка) пацярпелага, падазронага, абвінавачанага або асобы, якая ўчыніла грамадска небяспечнае дзеянне (пункт 1 артыкула 6 КПК);
члены сям'і – блізкія сваякі, іншыя сваякі, непрацаздольныя ўтрыманцы і іншыя асобы, якія пражываюць сумесна з удзельнікам крымінальнага працэсу і вядуць з ім агульную гаспадарку (пункт 53 артыкула 6 КПК);
блізкія – асобы, якіх грамадзянін абгрунтавана лічыць блізкімі (частка 7 артыкула 10, частка 2 артыкула 23, частка 3 артыкула 26 і іншыя нормы КПК).
забойства (артыкул 139 КК);
забойства, учыненае ў стане афекту (артыкул 141 КК);
Забойства пры перавышэнні межаў неабходнай абароны (артыкул 143 КК);
прычыненне смерці па неасцярожнасці (артыкул 144 КК);
давядзенне да самагубства (артыкул 145 КК);
скланенне да самагубства (артыкул 146 КК);
наўмыснае прычыненне цяжкага цялеснага пашкоджання (артыкул 147 КК);
наўмыснае пазбаўленне прафесійнай працаздольнасці (артыкул 148 КК);
наўмыснае прычыненне менш цяжкага цялеснага пашкоджання (артыкул 149 КК);
наўмыснае прычыненне цяжкага ці менш цяжкага цялеснага пашкоджання ў стане афекту (артыкул 150 КК);
наўмыснае прычыненне цяжкага цялеснага пашкоджання пры перавышэнні межаў неабходнай абароны (артыкул 152 КК);
наўмыснае прычыненне лёгкага цялеснага пашкоджання (артыкул 153 КК);
катаванне (артыкул 154 КК);
прычыненне цяжкага ці менш цяжкага цялеснага пашкоджання па неасцярожнасці (артыкул 155 КК);
незаконнае пазбаўленне волі (артыкул 183 КК);
пагроза забойствам, прычыненнем цяжкіх цялесных пашкоджанняў або знішчэннем маёмасці (артыкул 186 КК);
паклёп (артыкул 188 КК);
абразу (артыкул 189 КК).
наўмыснае прычыненне цялеснага пашкоджання (артыкул 9.1 КаАП)
абразу (артыкул 9.3 КаАП)
дробнае хуліганства (артыкул 17.1 КаАП)
Праваахоўныя органы: 102
Экстранныя службы псіхалагічнай дапамогі для дзяцей і падлеткаў: 170 (кругласутачна, бясплатна, ананімна)
Агульнанацыянальная «Гарачая лінія» для пацярпелых ад хатняга гвалту 8-801-100-8-801 (Штодня з 8:00 да 20:00, бясплатна са стацыянарнай сеткі)
Рэспубліканская тэлефонная "гарачая лінія" па аказанні псіхалагічнай дапамогі непаўналетнім, якія трапілі ў крызісную сітуацыю - тэлефон даверу для дзяцей 8-801-100-16-11 (Кругласутачна, званкі на лінію бясплатныя з любога нумара)
Тэлефон «Давер» у г. Светлагорску (псіхолаг ТЦСАН) (802342) 4-29-99 (Працоўныя дні з 8:00 да 17:00)
Тэлефон «Гарачая лінія» ў г.Светлагорску (802342) 4-34-95 (Працоўныя дні з 8:00 да 17:00)
Тэлефон «Давер» у г.Светлагорску (СПЦ) (802342) 3-86-35 (Працоўныя дні з 8:30 да 17:30)
Тэлефон «Гарачая лінія» ў г.Светлагорску (СПЦ) (802342) 9-18-79 (Штодня з 20:00 да 22:00)
Тэлефон «Давер» у г. Светлагорску (дзіцячая паліклініка, падлеткавая служба) (802342) 2-69-42 (Працоўныя дні з 8:30 да 17:30)
Стварыце дома асяроддзе, якое характарызуецца цяплом, станоўчай цікавасцю і ўдзелам дарослых членаў сям'і да дзяцей.
Не выкарыстоўвайце метад пагроз і запалохвання дзяцей у вырашэнні хатніх праблем.
Не апускайцеся да ўзаемных абраз і рэзкіх абвінавачванняў у адрас адзін аднаго і дзяцей.
Памятайце, што псіхалагічны гвалт (г.зн. прыніжэнне пачуцця ўласнай годнасці, слоўныя абразы, грубасць у адносінах да дзяцей) здольна глыбока параніць дзіця.
Не выкарыстоўвайце эканамічны гвалт да сям'і.
Старайцеся ніколі не прымяняць фізічны гвалт да каго б там ні было.
Завядзіце дома рыбак, хамячка, сабаку, котку ці іншых жывёл. Дапамажыце дзіцяці ў выхаванні братоў нашых меншых.
Вучыце дзяцей клапаціцца аб малодшых, аб пажылых людзях, аб хворых і нямоглых.
Рэкамендуйце дзецям чытаць сапраўдную мастацкую літаратуру, дапамагайце ім развіваць добры густ у выбары відэафільмаў. Чытайце разам з дзецьмі.
Шчыра любіце дзяцей. Памятайце, што «ласкай заўсёды даможашся больш, чым грубай сілай». В.А. Сухамлінскага казаў: «Дзіця ненавідзіць таго, хто б'е». Памятайце аб асабістым прыкладзе. Будзьце ва ўсім узорам сваім дзецям!
У першую чаргу гэта дзеянні ашуканцаў, якія жадаюць атрымаць фінансавую ці іншую выгаду. Ашуканцы могуць быць добра абсталяваныя і выкарыстоўваць самыя розныя прылады і метады – напрыклад, віруснае праграмнае забеспячэнне (далей – вірусы), падробленыя сайты, ашуканскія лісты, перахоп і падбор пароляў да ўліковых запісаў у сацыяльных сетках і паштовых сэрвісах.
Вірусы могуць распаўсюджвацца з дапамогай укладзеных файлаў і спасылак у электронных лістах, у паведамленнях у сацыяльных сетках, на здымных носьбітах, праз заражаныя сайты. Пры гэтым паведамленне з вірусам можа быць атрымана як ад старонняга чалавека, так і ад знаёмага, але ўжо заражанага ўдзельніка сацыяльнай сеткі або паштовай перапіскі. Заражанымі могуць быць сайты, як спецыяльна створаныя ў мэтах махлярства, так і звычайныя, але якія маюць уразлівасці інфармацыйнай бяспекі.
Выкарыстоўваць антывіруснае праграмнае забеспячэнне з абноўленымі базамі вірусных сігнатур.
Не адчыняць укладзеныя файлы або спасылкі, атрыманыя па электроннай пошце, праз сацыяльную сетку ці іншыя сродкі камунікацый у інтэрнэце, не пераканаўшыся, што файл або спасылка не ўтрымлівае вірус.
Уважліва правяраць даменнае імя сайта (напрыклад, www.yandex.ru), так як зламыснікі часта выкарыстоўваюць падобныя імёны сайтаў, каб увесці ахвяру ў зман (напрыклад, www.yadndex.ru).
Звяртаць увагу на папярэджанні браўзэра або пошукавай машыны аб тым, што сайт можа пагражаць бяспецы кампутара.
Не падлучаць да свайго кампутара неправераныя здымныя носьбіты.
Не паддавацца на правакацыі зламыснікаў, напрыклад, з патрабаваннем перавесці грошы ці адправіць SMS, каб зняць блакаванне кампутара.
Зламыснікі могуць выкарыстоўваць розныя метады сацыяльнай інжынерыі (пагрозы, шантаж, гульню на пачуццях ахвяры - напрыклад, прагнасці ці спагадзе), каб выбавіць грошы. У такіх выпадках яны пішуць лісты вызначанага сцэнара. Адзін з прыкладаў - так званыя «нігерыйскія лісты», у якіх аўтар абяцае ахвяры велізарны прыбытак узамен на невялікія накладныя выдаткі.
Уважліва вывучыць інфармацыю з ліста. Праверыць дакладнасць апісаных фактаў. Калі ў лісце прапануецца вялікая выгада за нязначную ўзнагароду, хутчэй за ўсё, яна ашуканская.
Ігнараваць такія лісты.
Зламыснікі часта імкнуцца атрымаць доступ да акаўнтаў ахвяры, напрыклад, у сацыяльных сетках, паштовых і іншых сэрвісах. Выкрадзеныя акаўнты яны выкарыстоўваюць, напрыклад, для распаўсюджвання спам-лістоў і вірусаў.
Ашуканцы могуць атрымаць доступ да ўліковага запісу наступнымі спосабамі:
Прымусіць увесці свае дадзеныя на падробленым сайце.
Падабраць пароль, калі ён не зяўляецца складаным.
Аднавіць пароль з выкарыстаннем "сакрэтнага пытання" або ўведзенай скрыні электроннай пошты.
Перахапіць пароль пры перадачы па неабароненых каналах сувязі.
Як правіла, для крадзяжу дадзеных аб акаўнтах выкарыстоўваюцца фішынгавыя сайты. Фішынг (англ. phishing, ад fishing - рыбная лоўля, вывуживание) - від інтэрнэт-махлярства, мэтай якога з'яўляецца атрыманне доступу да канфідэнцыйных дадзеных карыстальнікаў - лагінам і паролям. Зламыснікі ствараюць фішынгавыя сайты, якія капіююць інтэрфейс вядомых рэсурсаў, а ахвяры ўводзяць на іх свае лагіны і паролі, не разумеючы, што сайты падробленыя.
Выкарыстоўваць складаныя паролі (складаныя паролі складаюцца як мінімум з 10 сімвалаў, уключаюць літары верхняга і ніжняга рэгістра, лічбы і спецыяльныя сімвалы, не ўтрымліваюць імя карыстальніка і вядомыя факты аб ім).
Нікому не паведамляць свой пароль.
Для аднаўлення пароля выкарыстоўваць прывязаны да акаўнта мабільны нумар, а не сакрэтнае пытанне ці паштовую скрыню.
Не перадаваць уліковыя дадзеныя - лагіны і паролі - па неабароненых каналах сувязі (неабароненымі, як правіла, з'яўляюцца адкрытыя і агульнадаступныя wi-fi сеткі).
Уважліва правяраць даменныя імёны сайтаў, на якіх уводзяцца уліковыя дадзеныя.
Пагаварыце з навучэнцам аб бяспецы ў Інтэрнэце. Растлумачце асноўныя правілы, магчымасці розных тэхналогій і наступствы парушэнняў. Самае галоўнае: пераканайце, што ў любой незразумелай або пужалай сітуацыі яму трэба звяртацца да педагогаў, каб знайсці бяспечнае рашэнне.
Шкоднасныя праграмы (вірусы, чарвякі, «траянскія коні», шпіёнскія праграмы, боты і інш.) могуць нанесці шкоду кампутару і якія захоўваюцца на ім дадзеным. Яны таксама могуць зніжаць хуткасць абмену дадзенымі і нават выкарыстоўваць ваш кампутар для распаўсюджвання віруса, рассылаць ад вашага імя спам з адраса электроннай пошты ці профіля якой-небудзь сацыяльнай сеткі.
Усталюйце на ўсе хатнія кампутары спецыяльныя паштовыя фільтры і антывірусныя сістэмы для прадухілення заражэння праграмнага забеспячэння і страты дадзеных. Такія прыкладанні назіраюць за трафікам і могуць прадухіліць як прамыя напады зламыснікаў, так і напады, якія выкарыстоўваюць шкоднасныя прыкладанні.
Выкарыстоўвайце толькі ліцэнзійныя праграмы і дадзеныя, атрыманыя з надзейных крыніц. Часцей за ўсё вірусамі бываюць заражаныя пірацкія копіі праграм, асабліва гульняў.
Растлумачце дзіцяці, як важна выкарыстоўваць толькі правераныя інфармацыйныя рэсурсы і не спампоўваць неліцэнзійны кантэнт.
Перыядычна імкніцеся цалкам правяраць свае хатнія кампутары.
Рабіце рэзервовую копію важных дадзеных.
Старайцеся перыядычна мяняць паролі (напрыклад, ад электроннай пошты) і не выкарыстоўвайце занадта простыя паролі.
Каб абмежаваць пакупку і спампоўку кантэнту ў дадатку «Play Маркет», вы можаце ўключыць бацькоўскі кантроль.
Па змаўчанні ўсе, хто карыстаецца прыладай, могуць спампоўваць і купляць кантэнт з любым узроставым абмежаваннем. Улучыўшы бацькоўскі кантроль, вы забароніце доступ да вызначанага кантэнту.
Заўвага. Забаронены кантэнт будзе па-ранейшаму даступны па прамой спасылцы.
Наладзіўшы бацькоўскі кантроль, вы можаце адключаць і ўключаць яго. Усе абраныя параметры захоўваюцца, таму іх не трэба наладжваць зноўку пры паўторным уключэнні функцыі або змене PIN-кода. Дзякуючы гэтаму вы зможаце хутка ўключыць бацькоўскі кантроль і аддаць прыладу дзіцяці, а затым адключыць фільтры, калі ён верне яго.
Заўвага. Бацькоўскі кантроль з фільтрамі для асобных тыпаў кантэнту даступны не ва ўсіх краінах. Напрыклад, калі вы падарожнічаеце ў рэгіёне, дзе функцыя не падтрымліваецца, яна пачне працаваць, толькі калі вы вернецеся дадому.
Бацькоўскі кантроль па-рознаму фільтруе прыкладанні, гульні, музыку, фільмы, серыялы і кнігі. Каб даведацца падрабязную інфармацыю, прачытайце раздзелы ніжэй.
Пры наладзе бацькоўскага кантролю для прыкладанняў і гульняў вы можаце ўсталяваць максімальна дапушчальнае узроставае абмежаванне. Купляць і спампоўваць кантэнт з больш высокім абмежаваннем будзе нельга.
Аднак пры пошуку прыкладанняў і гульняў або пры пераходзе па прамых спасылках вы ўсё роўна зможаце ўбачыць забаронены кантэнт.
Заўвага. Вам па-ранейшаму будуць даступныя прыкладанні і гульні, запампаваныя да наладкі бацькоўскага кантролю, нават калі іх узроставае абмежаванне вышэй максімальнага.
Бацькоўскі кантроль не распаўсюджваецца на кантэнт у Play Гульнях, у тым ліку на набыты і рэкамендаваны.
Калі вы паспрабуеце ўсталяваць гульню ў гэтым дадатку, адкрыецца яе старонка ў Play Маркеце.
На ёй бацькоўскі кантроль можа забараніць доступ.
Пры наладзе бацькоўскага кантролю для фільмаў вы можаце ўсталяваць максімальна дапушчальнае ўзроставае абмежаванне. Купляць, браць напракат і прайграваць кантэнт з больш высокім абмежаваннем будзе нельга.
Аднак пры пошуку фільмаў ці пры пераходзе па прамых спасылках вы ўсё роўна зможаце ўбачыць забаронены кантэнт.
Калі ўзроставае абмежаванне фільмаў, у тым ліку набытых ці ўзятых напракат, перавышае максімальна дапушчальнае, яны будуць схаваныя ў Play Маркеце і Play Фільмах.
Каб гэты кантэнт зноў стаў бачны, адключыце бацькоўскі кантроль.
Націсніце Захаваць.
калі бацькі просяць адцягнуцца ад гульні на кампутары, дзіця дэманструе востры эмацыйны пратэст;
дзіця раздражняецца пры змушаным адцягненні;
дзіця не можа спланаваць канчатак гульні на кампутары;
дзіця ўвесь час просіць грошы для абнаўлення праграмнага забеспячэння кампутара і набыцці новых гульняў;
дзіця забывае пра хатнія справы і падрыхтоўку ўрокаў;
у дзіцяці збіваецца рэжым дня, рэжым харчавання і сну, яно перастае клапаціцца пра ўласнае здароўе;
каб увесь час падтрымліваць сябе ў чуваючым стане, дзіця пачынае марнатравіць каву і іншымі энергетычнымі напоямі;
прыём ежы адбываецца без адрыву ад гульні на кампутары;
адчуванне эмацыйнага ўздыму падчас гульні на кампутары;
абмежаванне зносін пастаянным абмеркаваннем камп'ютарнай тэматыкі з навакольнымі;
нецярпенне, прадчуванне і прадумванне загадзя свайго вяртання да кампутара.
нярэдка развіваецца бессань і нервовае знясіленне.
У апошні час сярод дзяцей і падлеткаў атрымала распаўсюджванне гульня "сіні кіт" ці гульня самагубцаў. Як сведчаць шматлікія інтэрнэт-публікацыі на гэтую тэму, фіналам гэтай гульні з'яўляецца "добраахвотнае" самагубства. Варта падкрэсліць, што ў большасці выпадкаў першапачатковым матывам удзелу ў гульні з'яўляецца не схільнасць да суіцыдальных паводзін, не жаданне звесці лічыльнікі з жыццём, а бравада, цікаўнасць, схільнасць да рызыкоўных паводзін.
Валодаючы ад прыроды пазнавальнай цікавасцю, дзеці і падлеткі бачаць у гэтай гульні магчымасць паэксперыментаваць з навакольным светам, праверыць сябе "на трываласць". У сілу фізіялагічных і псіхалагічных асаблівасцяў (гарманальныя змены, няспеласць мазгавой дзейнасці, недахоп самарэгуляцыі і самакрытычнасці), асабліва высокая ступень схільнасці да рызыкі ў дзяцей падлеткавага ўзросту (11-14 гадоў). Адстойваючы сваё месца пад сонцам, падлеткі свядома выбіраюць небяспечныя формы паводзін, каб давесці сабе і іншым свае магчымасці, сваю незалежнасць, здольнасць да самастойных рашэнняў. Гэта таксама ўзрост, калі чалавек не ўсведамляе сапраўднага сэнсу смерці, інстынкт самазахавання аслаблены, а жыццё не мае істотнай каштоўнасці.
Неапраўдана рызыкоўныя паводзіны задавальняюць патрэбы яшчэ недастаткова саспелай асобы ў экспрэсіі, у новых уражаннях, забяспечваючы выкід адрэналіну і магчымасць перажыць вострыя адчуванні. Многія падлеткі трапляюць у «смяротную» гульню з-за ўласнай цікаўнасці ў спалучэнні з адсутнасцю рэальнай інфармацыі аб наступствах такога роду «свавольстваў», у надзеі, што нічога страшнага не здарыцца і ў любы момант можна «саскочыць». Так яны дэманструюць дарослым пратэст, адстойваючы сваю свабоду. Ужо трапіўшы ў супольнасць «кітоў», яны задавальняюць запатрабаванне ў прыналежнасці і гатовыя на шматлікае, каб быць прынятымі рэферэнтнай групай.
І ўсё ж галоўнай прычынай траплення дзіцяці ў «пастку смерці» з'яўляецца адсутнасць даверных адносін з блізкімі дарослымі, абыякавасць бацькоў да змен і падзей, якія адбываюцца ў жыцці іх дзяцей. Патрапіўшы ў сеткі, вельмі складана вырвацца без дапамогі дарослых, бо на фінальных этапах гульні распрацоўшчыкі выкарыстоўваюць тонкі псіхалагічны ход, канчаткова ловяць падлетка на кручок: дэманструючы свае "бязмежныя" магчымасці, яны пагражаюць яму і выклікаюць страх за бяспеку членаў сям'і. І тады падлеткі, большасць з якіх і не падумвалі аб самагубстве, апыняюцца загнанымі ў кут, становяцца ахвярамі ўласных эксперыментаў.
1. Своечасова зважайце на рэзкія змены стылю жыцця, настроі Вашага дзіцяці, змены яго апетыту, сну, асабліва калі гэтыя змены спалучаюцца з дэпрэсіўным станам, пры неабходнасці – звернецеся за дапамогай да адмыслоўца.
2. Не абмяжоўвайце актыўнасць і кола знаёмых дзіцяці, давярайце яму, дайце адчуць разумныя межы свабоды, навучыце яго будаваць адносіны з іншымі людзьмі, стварыце ўмовы для зносін і пашырэння сферы інтарэсаў дзіцяці.
3. Не стаўце дзіця ў цвёрдыя рамкі і ніколі не становіцеся катэгарычна паміж ім і сябрамі, будзьце мудрэйшымі. Але Вам варта досыць блізка пазнаёміцца з сябрамі і непасрэдным колам зносін свайго дзіцяці, у ненадакучлівай форме цікавіцца зместам іх баўлення часу.
4. Дзіця мае патрэбу ў новых уражаннях - напоўніце яго жыццё значнымі эмацыйна насычанымі падзеямі, прывівайце дзіцяці духоўныя каштоўнасці.
5. Абмяркоўвайце са сваім дзіцем планы на надыходзячыя выхадныя, бліжэйшую сямейную ўрачыстасць, дзяліцеся адзін з адным перспектыўнымі мэтамі, будуйце будучыню; дэманструйце ўпэўненасць, што кожны чалавек здольны дамагацца пастаўленых мэт.
6. Не варта вінаваціць дзіця ў «вечна незадаволеным выглядзе» і «песімізме», лепш паказаць яму пазітыўныя бакі і рэсурсы яго асобы. Не трэба параўноўваць яго з іншымі рабятамі - больш паспяховымі, бадзёрымі, лагоднымі, гэта толькі пагоршыць і без таго нізкую самаацэнку падлетка: варта навучыцца параўноўваць толькі "падлетка-сённяшняга" з "падлеткам-учорашнім" і настроіць на пазітыўны вобраз "падлетка-заўтрашняга".
7. Звяртайце ўвагу на лад жыцця вашай сям'і і з дзяцінства прывівайце дзіцяці звычкі, якія садзейнічаюць захаванню здароўя. Паспрабуйце данесці да дзіцяці, і лепш за ўсё - сваім прыкладам, што здароўе - гэта залог шчаслівага і паспяховага жыцця, і ў большай ступені яно залежыць ад самога чалавека.
8. Ніколі не падымайце на смех пагрозы дзіцяці (хай нават дэманстратыўныя) аб жаданні скончыць жыццё самагубствам. У любым выпадку гэта крык аб дапамозе і гэта знак, што ў вашай сям'і нешта адбываецца не так.
9. Ні пры якіх абставінах не прымяняйце фізічныя пакаранні.
10. Любіце сваіх дзяцей такімі, якія яны ёсць, яны не стануць іншымі, яны стануць такімі, якімі мы іх выхавалі.
1. Навучыцеся не толькі слухаць, але і чуць, і Вы, як дасведчаны педагог, заўсёды зможаце своечасова прадухіліць непапраўнае, не дазволіце дзіцяці сысці з жыцця.
2. Памятайце, што перад Вамі не «tabula rasa», а якія растуць асобы, кожны з якіх мае свой унікальны вопыт, які хай яшчэ недастаткова вялікі, але заслугоўвае належнай павагі.
3. Будзьце гатовыя дапамагчы дзіцяці зладзіцца з якая трывожыць сітуацыяй, дапамагчы яму разабрацца ў сваіх думках, выратаваць ад роспачы і знайсці вынахад.
4. Узаемаадносіны з вучнямі павінны будавацца на аснове павагі, пераканання, памятайце аб педагагічным такце, аб важнасці спакойнага, добразычлівага тону зносін.
5. Не дазваляйце сабе фармальнага стаўлення да сваёй працы, якое выяўляецца ў няведанні сітуацыі, у якой знаходзіцца дзіця, адсутнасці кантролю за наведвальнасцю і паспяховасцю дзіцяці.
6. Не дапускайце ў зносінах з вучнямі выпадкаў абразы, знявагі, псіхалагічнага і фізічнага насілля.
7. Не спыняйцеся на дасягнутым, павялічвайце ўзровень педагагічнага майстэрства і кампетэнтнасці, набывайце навыкі зніжэння псіхалагічнай напругі ў псіхатраўмучай сітуацыі, пашырайце свае веды ў пытаннях псіхалагічнага здароўя і дабрабыту дзяцей рознага ўзросту, падвышайце дасведчанасць у пытаннях суіцыдальных паводзін.
8. Умейце знайсці пазітыўнае ў любой складанай жыццёвай сітуацыі і "зараджайце" гэтым аптымізмам навучэнцаў.
9. Арганізуйце супрацоўніцтва з бацькамі, пры неабходнасці - будзьце гатовыя звярнуцца з дазволу бацькоў дзіцяці па кваліфікаваную кансультацыю да спецыялістаў.
не адштурхвайце яго, калі ён вырашыў падзяліць з вамі свае праблемы, нават калі вы ўзрушаны сітуацыяй, якая склалася; памятайце, што падлеткі з суіцыдальнымі схільнасцямі рэдка звяртаюцца па дапамогу да прафесіяналаў;
даверцеся сваёй інтуіцыі, калі вы адчуваеце суіцыдальныя схільнасці ў дадзеным падлетку, не ігнаруйце папераджальныя знакі;
не прапануйце таго, чаго не ў стане гарантаваць, напрыклад, "Вядома, твая сям'я табе дапаможа" ці "Заўтра ўсё зменіцца само сабой";
пакажыце, што жадаеце яму дапамагчы, але не бачыце неабходнасці ў тым, каб захоўваць усё ў сакрэце, калі нейкая інфармацыя можа паўплываць на яго бяспеку;
захоўвайце спакой і не асуджайце, незалежна ад таго, што вы кажаце, будзьце шчырымі;
паспрабуйце вызначыць, наколькі сур'ёзная пагроза: размовы аб суіцыдальных думках не заўсёды прыводзяць да спробаў скончыць рахункі з жыццём і на самай справе падлетак можа адчуць палёгку ад пасля абмеркавання і перайсці да рашэння праблемы;
паспрабуйце даведацца, ёсць у яго план дзеянняў: канкрэтны план - знак рэальнай небяспекі;
не прапануйце спрошчаных рашэнняў тыпу «Усё што табе зараз неабходна, дык гэта добра выспацца, на раніцу ты адчуеш сябе лепш»;
пераканайце падлетка ў тым, што ён не адзін, што заўсёды ёсць такі чалавек, да якога можна звярнуцца па дапамогу.
Н.Г. Новак, канд. псіх. навук, дацэнт кафедры сацыяльнай і педагагічнай псіхалогіі ГДУ ім. Ф. Скарыны
У гэтым раздзеле прадстаўлены практычныя рэкамендацыі аб тым, як дапамагчы юным карыстальнікам заставацца ў бяспецы ў кіберпрасторы і пазбегнуць існуючых рызык.
Непажаданы кантэнт
Інтэрнэт-знаёмствы
Кібербулінг
Кібермахлярства
Інтэрнэт-і гульнявая залежнасць
Шкоднасныя праграмы
Што рабіць, калі дзіця ўсё ж сутыкнулася з якімі-небудзь рызыкамі
Лінія дапамогі "Дзеці Анлайн"
Як абараніць дзіця ад непажаданага кантэнту ў Інтэрнеце
Кантэнтныя рызыкі – гэта матэрыялы (тэксты, малюнкі, аўдыё, відэафайлы, спасылкі на іншыя рэсурсы), якія змяшчаюць гвалт, агрэсію, эротыку і парнаграфію, нецэнзурную лексіку, інфармацыю, якая распальвае расавую нянавісць, прапаганду анарэксіі і буліміі, наркатычных рэчываў, суіцыду.
Як дапамагчы дзіцяці пазбегнуць сутыкнення з непажаданым кантэнтам:
Прывучыце дзіця раіцца з дарослымі і неадкладна паведамляць аб з'яўленні непажаданай інфармацыі падобнага роду;
Растлумачце дзецям, што далёка не ўсё, што яны могуць прачытаць ці ўбачыць у Інтэрнеце - праўда. Прывучыце іх пытацца аб тым, у чым яны не ўпэўненыя;
Старайцеся пытаць дзіця аб убачаным у Інтэрнэце. Часцяком, адкрыўшы адзін сайт, дзіця захоча пазнаёміцца і з іншымі падобнымі рэсурсамі;
Уключыце праграмы бацькоўскага кантролю і бяспечнага пошуку, якія дапамогуць засцерагчы дзіця ад непажаданага кантэнту;
Увесь час тлумачце дзіцяці правілы бяспекі ў Сеткі;
Тым не менш памятайце, што немагчыма заўсёды знаходзіцца побач з дзецьмі і ўвесь час іх кантраляваць. Даверныя адносіны з дзецьмі, адкрыты і добразычлівы дыялог часцяком можа быць значна канструктыўна, чым пастаяннае адсочванне наведвальных сайтаў і блакіроўка разнастайнага кантэнту.
Выкарыстоўвайце спецыяльныя настройкі бяспекі (інструменты бацькоўскага кантролю, налады бяспечнага пошуку і іншае).
Выпрацуйце "сямейныя правілы" выкарыстання Інтэрнэту. Арыентуючыся на іх, дзіця будзе ведаць, як паступаць пры сутыкненні з негатыўным кантэнтам.
Будзьце ў курсе таго, што ваша дзіця робіць у Інтэрнэце. Часцей гутарыце з дзіцем аб тым, што ён робіць у Сеткі.
Як навучыць дзіця быць асцярожным пры знаёмстве з новымі людзьмі ў Інтэрнеце
Зносіны ў Інтэрнэце могуць пацягнуць за сабой камунікацыйныя рызыкі, такія як незаконныя кантакты (напрыклад, грумінг), кіберпераследы, кібербулінг і інш.
Нават калі ў большасці карыстачоў чат-сістэм (вэб-чатаў ці IRC) добрыя намеры, сярод іх могуць быць і зламыснікі. У некаторых выпадках яны жадаюць падманам прымусіць дзяцей выдаць асабістыя дадзеныя, такія як хатні адрас, тэлефон, паролі да персанальных старонак у Інтэрнэце і інш. У іншых выпадках яны могуць апынуцца злачынцамі ў пошуках ахвяры. Спецыялісты выкарыстоўваюць спецыяльны тэрмін "грумінг", які абазначае ўсталяванне сяброўскіх адносін з дзіцем з мэтай ўступлення ў сэксуальны кантакт. Знаёмства часцей за ўсё адбываецца ў чаце, на форуме або ў сацыяльнай сетцы ад імя аднагодка дзіцяці. Маючы зносіны асабіста ("у прываце"), зламыснік уваходзіць у давер да дзіцяці, спрабуе даведацца асабістую інфармацыю і дамовіцца аб сустрэчы.
Папярэджанне грумінгу:
Будзьце ў курсе, з кім кантактуе ў Інтэрнэце ваша дзіця, імкніцеся рэгулярна правяраць спіс кантактаў сваіх дзяцей, каб упэўніцца, што яны асабіста ведаюць усіх, з кім яны маюць зносіны;
Растлумачце дзіцяці, што нельга выдаваць у Інтэрнэце інфармацыю асабістага характару (нумар тэлефона, хатні адрас, назву/нумар школы і г.д.), а таксама перасылаць інтэрнет-знаёмым свае фатаграфіі;
Калі дзіця цікавіцца кантактамі з людзьмі нашмат старэйшым за яго, варта правесці тлумачальную гутарку;
Не дазваляйце вашаму дзіцяці сустракацца з анлайн-знаёмымі без вашага дазволу або ў адсутнасці дарослага чалавека. Калі дзіця жадае сустрэцца з новым інтэрнэт-сябрам, варта настаяць на суправаджэнні дзіцяці на гэтую сустрэчу;
Цікаўцеся тым, куды і з кім ходзіць ваша дзіця.
Растлумачце дзіцяці асноўныя правілы паводзін у Сеткі:
Нельга дзяліцца з віртуальнымі знаёмымі персанальнай інфармацыяй, а сустракацца з імі ў рэальным жыцці трэба толькі пад назіраннем бацькоў.
Калі інтэрнэт-зносіны становяцца негатыўнымі - такія зносіны варта перапыніць і не аднаўляць.
Кібербулінг - пераслед паведамленнямі, якія змяшчаюць абразы, агрэсію, запалохванне; хуліганства; сацыяльнае байкатаванне з дапамогай розных інтэрнет-сэрвісаў.
Папярэджанне кібербулінгу:
Растлумачце дзецям, што пры зносінах у Інтэрнеце, яны павінны быць прыязнымі з іншымі карыстальнікамі, ні ў якім разе не пісаць грубых слоў - чытаць грубасці гэтак жа непрыемна, як і чуць;
Навучыце дзяцей правільна рэагаваць на крыўдныя словы ці дзеянні іншых карыстальнікаў. Не варта размаўляць з агрэсарам і тым больш спрабаваць адказаць яму тым жа. Магчыма, варта ўвогуле пакінуць гэты рэсурс і выдаліць адтуль сваю асабістую інфармацыю, калі не атрымліваецца вырашыць праблему мірным шляхам;
Калі дзіця стала ахвярай булінгу, дапамажыце яму знайсці выйсце з сітуацыі - практычна на ўсіх форумах і сайтах ёсць магчымасць заблакаваць крыўдзіцеля, напісаць скаргу мадэратару або адміністрацыі сайта, запатрабаваць выдаленне старонкі;
Растлумачце дзецям, што нельга выкарыстоўваць Сетку для хуліганства, распаўсюджвання плётак ці пагроз;
Імкніцеся сачыць за тым, што ваша дзіця робіць у Інтэрнэце, а таксама сачыце за яго настроем пасля карыстання Сеткай.
Не правакаваць. Мець зносіны ў Інтэрнэце варта этычна і карэктна. Калі хтосьці пачынае абражаць дзіця ў Інтэрнэце - неабходна парэкамендаваць сысці з такога рэсурсу і пашукаць зручнейшую пляцоўку.
Калі па электроннай пошце ці іншых э-каналах хтосьці накіроўвае дзіцяці пагрозы і абразы - лепш за ўсё змяніць электронныя кантакты (завесці новы email, Skype, ICQ, новы нумар мабільнага тэлефона).
Калі нехта выклаў у Інтэрнэце сцэну кіберпаніжэння дзіцяці, неабходна паведаміць пра гэта адміністрацыі рэсурсу. Можна таксама звярнуцца на гарачую лінію. Нават пры самых даверных адносінах у сям'і бацькі часам не могуць своечасова заўважыць небяспеку, якая пагражае дзіцяці і тым больш не заўсёды ведаюць, як яе прадухіліць.
Вось на што варта зважаць бацькам, каб своечасова заўважыць, што дзіця стала ахвярай кібербулінгу:
Неспакойныя паводзіны. Нават самы замкнёны школьнік будзе перажываць з-за таго, што адбываецца, і абавязкова выдасць сябе сваімі паводзінамі. Дэпрэсія і нежаданне ісці ў школу - самыя відавочныя прыкметы таго, што дзіця падвяргаецца агрэсіі.
Непрыязнасць да Інтэрнэту. Калі дзіця любіла праводзіць час у Інтэрнэце і раптоўна перастала гэта рабіць, варта высветліць прычыну. У вельмі рэдкіх выпадках дзецям сапраўды надакучае праводзіць час у Сеткі. Аднак у большасці выпадкаў раптоўнае нежаданне карыстацца Інтэрнетам звязана з праблемамі ў віртуальным свеце.
Нервознасць пры атрыманні новых паведамленняў. Негатыўная рэакцыя дзіцяці на гук ліста на электронную пошту павінна насцярожыць аднаго з бацькоў. Калі дзіця рэгулярна атрымлівае паведамленні, якія засмучаюць яго, пагаворыце з ім і абмяркуйце змест гэтых паведамленняў.
Кібермахлярства - адзін з відаў кіберзлачынства, мэтай якога з'яўляецца прычыненне матэрыяльнага або іншага ўрону шляхам крадзяжу асабістай інфармацыі карыстальніка (нумары банкаўскіх рахункаў, пашпартныя дадзеныя, коды, паролі і іншае).
Праінфармуйце дзіця аб самых распаўсюджаных метадах махлярства і навучыце яго раіцца з дарослымі перад тым, як скарыстацца тымі ці іншымі паслугамі ў Інтэрнэце;
Усталюйце на свае кампутары антывірус ці, напрыклад, персанальны брандмаўэр. Гэтыя прыкладанні назіраюць за трафікам і могуць быць скарыстаны для выканання мноства дзеянняў на заражаных сістэмах, найболей частым з якіх з'яўляецца крадзеж канфідэнцыйных дадзеных;
Перш чым здзейсніць куплю ў інтэрнэт-краме, пераканайцеся ў яго надзейнасці і, калі ваша дзіця ўжо здзяйсняе анлайн-куплі самастойна, растлумачце яму простыя правілы бяспекі:
Азнаёмцеся з водгукамі пакупнікоў
Праверце рэквізіты і назву юрыдычнай асобы - уладальніка крамы
Удакладніце, як доўга існуе краму. Паглядзець можна ў пошукавіку або па даце рэгістрацыі дамена (сэрвіс WhoIs)
Пацікаўцеся, ці выдае краму касавы чэк
Параўнайце кошты ў розных інтэрнэт-крамах.
Патэлефануйце ў даведачную крамы
Звярніце ўвагу на правілы інтэрнэт-крамы
Высветліце, колькі дакладна вам давядзецца заплаціць
Растлумачце дзіцяці, што нельга адпраўляць занадта шмат інфармацыі пра сябе пры здзяйсненні інтэрнэт-пакупак: дадзеныя рахункаў, паролі, хатнія адрасы і нумары тэлефонаў. Памятайце, што ніколі адміністратар або мадэратар сайта не запатрабуе поўныя дадзеныя вашага рахунку, паролі і пін-коды. Калі хтосьці запытвае падобныя дадзеныя, будзьце пільныя - хутчэй за ўсё, гэта ашуканцы.
Сёння ўсё больш актуальныя праблемы так званай "інтэрнэт-залежнасці" (сінонімы: інтэрнэт-адыкцыя, віртуальная адыкцыя) і залежнасці ад кампутарных гульняў ("геймерства"). Першымі з імі сутыкнуліся лекары-псіхатэрапеўты, а таксама кампаніі, якія выкарыстоўваюць у сваёй дзейнасці Інтэрнэт і апорныя страты, у выпадку калі ў супрацоўнікаў з'яўляецца паталагічная цяга да знаходжання анлайн.
Ацэніце, колькі часу дзіця праводзіць у Сеткі, не ці грэбуе ён з-за працы за кампутарам сваімі хатнімі абавязкамі, выкананнем урокаў, сном, паўнавартасным сілкаваннем, шпацырамі.
Пагаварыце з дзіцем аб тым, чым ён займаецца ў Інтэрнэце. Сацыяльныя сеткі ствараюць ілюзію поўнай занятасці - чым больш дзіця мае зносіны, тым больш у яго сяброў, тым большы аб'ём інфармацыі яму трэба ахапіць - адказаць на ўсе паведамленні, прасачыць за ўсімі падзеямі, паказаць сябе. Высветліце, ці падтрымліваецца цікаўнасць вашага дзіцяці рэальнымі захапленнямі, ці ж ён проста імкнецца нічога не прапусціць і сочыць за абнаўленнямі дзеля самога працэсу. Паспрабуйце даведацца, наколькі важна для дзіцяці зносіны ў Сеткі і не замяняе Ці яны рэальныя зносіны з сябрамі.
Паназірайце за зменай настрою і паводзінамі вашага дзіцяці пасля выхаду з Інтэрнэту. Магчыма праява такіх псіхічных сімптомаў як прыгнечанасць, раздражняльнасць, неспакой, нежаданне мець зносіны. З ліку фізічных сімптомаў можна вылучыць галаўныя болі, болі ў спіне, засмучэнні сну, зніжэнне фізічнай актыўнасці, страта апетыту і іншыя.
Паспрабуйце наладзіць кантакт з дзіцем. Даведайцеся, што яму цікава, што яго непакоіць і гэтак далей.
Не забараняйце дзіцяці карыстацца Інтэрнэтам, але паспрабуйце ўсталяваць рэгламент карыстання (колькасць часу, якія дзіця можа праводзіць анлайн, забарона на сетку да выканання хатніх урокаў і іншае). Для гэтага можна выкарыстоўваць спецыяльныя праграмы бацькоўскага кантролю, якія абмяжоўваюць час у Сеткі.
Абмяжуйце магчымасць доступу да Інтэрнэту толькі сваім кампутарам або кампутарам, якія знаходзяцца ў агульным пакоі, - гэта дазволіць лягчэй кантраляваць дзейнасць дзіцяці ў сетцы. Сачыце за тым, якія сайты наведвае дзіця.
Папытаеце дзіця на працягу тыдня падрабязна запісваць, на што марнуецца час, якое праводзіцца ў Інтэрнеце. Гэта дапаможа наглядна ўбачыць і ўсвядоміць праблему, а таксама пазбавіцца ад некаторых дакучлівых дзеянняў, напрыклад ад бяздумнага абнаўлення старонкі ў чаканні новых паведамленняў.
Прапануйце свайму дзіцяці заняцца нечым разам, паспрабуйце яго нечым захапіць. Паспрабуйце перанесці кібердзейнасць у рэальнае жыццё. Напрыклад, для шматлікіх кампутарных гульняў існуюць аналагічныя настольныя гульні, у якія можна гуляць усёй сям'ёй ці з сябрамі, пры гэтым маючы зносіны сябар з сябрам ужывую. Важна, каб у дзіцяці былі не звязаныя з Інтэрнэтам захапленні, якім ён мог бы прысвячаць свой вольны час.
Дзеці з інтэрнэт-залежнасцю суб'ектыўна адчуваюць немагчымасць абыходзіцца без Сеткі. Паспрабуйце тактоўна пагаварыць аб гэтым з дзіцем. Пры выпадку абмяркуйце з ім сітуацыю, калі з-за нейкіх прычын ён быў вымушаны абыходзіцца без Інтэрнэту. Важна, каб дзіця зразумела – нічога не адбудзецца, калі яно на некаторы час выпадзе з жыцця інтэрнэт-супольнасці.
У выпадку сур'ёзных праблем звернецеся за дапамогай да адмыслоўца.
Шкоднасныя праграмы (вірусы, чарвякі, «траянскія коні», шпіёнскія праграмы, боты і інш.) могуць нанесці шкоду кампутару і якія захоўваюцца на ім дадзеным. Яны таксама могуць зніжаць хуткасць абмену дадзенымі і нават выкарыстоўваць ваш кампутар для распаўсюджвання віруса, рассылаць ад вашага імя спам з адраса электроннай пошты ці профіля якой-небудзь сацыяльнай сеткі.
Усталюйце на ўсе хатнія кампутары спецыяльныя паштовыя фільтры і антывірусныя сістэмы для прадухілення заражэння праграмнага забеспячэння і страты дадзеных. Такія прыкладанні назіраюць за трафікам і могуць прадухіліць як прамыя напады зламыснікаў, так і напады, якія выкарыстоўваюць шкоднасныя прыкладанні.
Выкарыстоўвайце толькі ліцэнзійныя праграмы і дадзеныя, атрыманыя з надзейных крыніц. Часцей за ўсё вірусамі бываюць заражаныя пірацкія копіі праграм, асабліва гульняў.
Растлумачце дзіцяці, як важна выкарыстоўваць толькі правераныя інфармацыйныя рэсурсы і не спампоўваць неліцэнзійны кантэнт.
Перыядычна імкніцеся цалкам правяраць свае хатнія кампутары.
Рабіце рэзервовую копію важных дадзеных.
Старайцеся перыядычна мяняць паролі (напрыклад, ад электроннай пошты) і не выкарыстоўвайце занадта простыя паролі.
Усталюйце станоўчы эмацыйны кантакт з дзіцем, размясціце яго да размовы аб тым, што здарылася. Раскажыце аб сваёй занепакоенасці тым, што з ім адбываецца. Дзіця павінна вам давяраць і ведаць, што вы хочаце разабрацца ў сітуацыі і дапамагчы яму, а не пакараць;
Пастарайцеся ўважлiва выслухаць расповед пра тое, што адбылося, зразумець, наколькi сур'ёзна тое, што адбылося, i наколькi сур'ёзна гэта магло паўплываць на дзiця;
Калі дзіця засмучанае чымсьці ўбачаным (напрыклад, хтосьці ўзламаў яго профіль у сацыяльнай сетцы) або патрапіў у непрыемную сітуацыю (патраціў вашы ці свае грошы ў выніку інтэрнэт-махлярства і іншае) – паспрабуйце яго супакоіць і разам з ім разбярыцеся ў сітуацыі: што прывяло да дадзенага выніку, а дзе няправільныя дзеянні здзейсніў сам дзіця;
Калі сітуацыя звязана з насіллем у Інтэрнэце ў адносінах да дзіцяці, то неабходна высветліць інфармацыю аб агрэсары, высветліць гісторыю ўзаемаадносін дзіцяці і агрэсара, высветліць, ці існуе дамоўленасць аб сустрэчы ў рэальным жыцці; даведацца ці былі такія сустрэчы і што вядома агрэсару аб дзіцяці (рэальнае імя, прозвішча, адрас, тэлефон, нумар школы і таму падобнае), цвёрда настойвайце на пазбяганні сустрэч з незнаёмцамі, асабліва без сведак, праверце ўсе новыя кантакты дзіцяці за апошні час;
Збярыце найбольш поўную інфармацыю аб здарэнні, як са слоў дзіцяці, так і з дапамогай тэхнічных сродкаў: зайдзіце на старонкі сайта, дзе было ваша дзіця, паглядзіце спіс яго сяброў, прачытайце паведамленні. Пры неабходнасці скапіруйце і захавайце гэтую інфармацыю - у далейшым гэта можа вам спатрэбіцца (напрыклад, для звароту ў праваахоўныя органы);
Калі вы не ўпэўненыя ў адзнацы сур'ёзнасці здарэння з вашым дзіцём, ці дзіця недастаткова адкрытае з вамі ці наогул не гатовае ісці на кантакт, ці вы не ведаеце як паступіць у той ці іншай сітуацыі – звярніцеся да адмыслоўца (тэлефон даверу, гарачая лінія і іншае), дзе вам дадуць рэкамендацыі пра тое, куды і ў якой форме звярнуцца МНС, Сёстры і іншыя)
Атрымаў прапанову высокааплатнай працы ў якасці даyрэера (мінёра, закладчыка, кладмена, трафарэтчыка)?
ЗАДУМАЙСЯ! У дадзенай рэкламе можа хавацца ўцягванне ў наркабізнес. Словы: легальна, творчая праца, скарбы, фотасправаздачы, безасабовыя продажы, канфідэнцыяльнасць - павінны насцярожыць.
ГЭТА ПРЫМЕТЫ НАРКАДЫЛЕРАЎ!
ДЛЯ ІХ ТЫ - Выдатковы МАТЭРЫЯЛ!
АДКАЗАЙ ПРАПАНОВА СУМНІЎНАГА ЗАРАБОТКУ! УСЕ абяцанні - ХЛУСНЯ!
ТАКАЯ ПРАЦА - ГЭТА Пастка!
16-гадовы Сяргей з Гомеля, 17-гадовы Максім з Мінска….…. пагадзіліся на падобную працу. Затрыманыя. Асуджаныя. Адбываюць пакаранне.
Звязваючыся з наркотыкамі, ты пазбаўляеш сябе будучыні
і аддаеш на пакуты сваіх блізкіх.
ПАМЯТАЙ! Распаўсюджваеш наркотыкі - пакаранне непазбежнае. Рана ці позна міліцыя знойдзе кожнага наркадылера.
Дзеянні, звязаныя са збытам наркотыкаў, кваліфікуюцца па частках 2-5 артыкула 328 Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь і караюцца пазбаўленнем волі на тэрмін ад 5 да 25 гадоў. Адказнасць надыходзіць з 14 гадоў.
Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь
