Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка падпісаў Указ нумар 1, якім 2026 год аб'яўлены Годам беларускай жанчыны.
Дакумент прыняты ў мэтах фарміравання нацыянальнага вобраза жанчыны-працаўніцы, папулярызацыі ролі жанчын у захаванні і развіцці грамадства.
Ураду з удзелам аблвыканкамаў, Мінскага гарвыканкама даручана распрацаваць і зацвердзіць рэспубліканскі план мерапрыемстваў па правядзенні ў 2026 годзе Года беларускай жанчыны. Таксама Урад будзе каардынаваць дзейнасць дзяржаўных органаў, іншых арганізацый па выкананні гэтага плана.
Указ уступае ў сілу пасля яго афіцыйнага апублікавання.
Праграма мерапрыемстваў ахоплівае некалькі напрамкаў:
1. Фарміраванне вобраза і медыяпадтрымка
Запланавана інфармацыйная кампанія па стварэнні і прасоўванні брэнда "Беларуская жанчына". У яе рамках:
Запуск Жаночага радыё ў інтэрнэце.
З'явяцца тэматычныя маркіраваныя карткі і лімітаваныя серыі тавараў.
Рэалізуюцца медыяпраекты ў сацыяльных сетках (#беларуска21века, #ВсеПачынаеццаСем'і) і лічбавая платформа «Тварам да гісторыі: жаночы шлях Беларусі» — публікацый гісторый пра выдатных жанчын краіны.
Запланаваны буйныя форумы, у тым ліку міжнародныя, прысвечаныя ролі жанчын ва ўстойлівым развіцці, бізнесе, захаванні міру і сямейных каштоўнасцей.
2. Здароўе і дабрабыт
Адмысловая ўвага нададзена ахове здароўя жанчын на ўсіх этапах жыцця. На працягу года пройдзе серыя мэтавых акцый:
· «Здароўе жанчыны - здароўе нацыі» для рэгіёнаў, якія пацярпелі ад чарнобыльскай аварыі.
· «Здароўе шчытападобнай залозы», «Будучая мама», «Жаночае сэрца», «Прафілактыка раку малочнай залозы» для розных узроставых груп.
· «Актыўнае даўгалецце» і «Хвароба - не цукар» для жанчын старэйшага ўзросту.
· Будуць арганізаваны інклюзіўныя аздараўленчыя мерапрыемствы «Спорт для ўсіх» і Фестывалі жаночага спорту.
3. Прызнанне ўкладу і ўмацаванне сям'і
Гэты кірунак уключае дзясяткі мерапрыемстваў, закліканых падкрэсліць ролю жанчын у грамадстве:
· Рэспубліканскія конкурсы: прыгажосці сярод шматдзетных маці «Краса Беларусі», «Супербабуля», «Жанчына года», «Сям'я года».
· Тэматычныя сустрэчы («Жанчыны ў пагонах»), форумы («Жанчына і будучыня вёскі», «Жанчына-навуковец»).
· Культурныя і грамадскія акцыі: фотавыстава «Місія жанчын», акцыя «Жанчыны, якія стварылі эпоху», высадка «Яблыневага саду», ушанаванне сямейных дынастый і юбіляраў шлюбнага жыцця.
· Запланаваны адзіны ўрок «Беларуская жанчына – сімвал сілы і натхнення» для навучэнцаў.
4. Падтрымка прадпрымальніцтва і лідэрства
Для развіцця дзелавой ініцыятывы жанчын прадугледжаны:
· Конкурсы жаночых сацыяльных і бізнес-праектаў («Дзявочы вянок Міру», «БізнесМАМА»).
· Форум жанчын-прадпрымальнікаў Саюзнай дзяржавы і Беларуска-ўзбекскі жаночы бізнес-форум.
· Праекты па падтрымцы бізнесу ("Пяшчота беларускага бізнесу", акселератар "Я расту") і развіццю лідэрскіх якасцяў ("Жанчына-кіраўнік").
5. Сацыяльная і прававая абарона
· Будзе распрацаваны шэраг законапраектаў, накіраваных на пашырэнне магчымасцей жанчын для іх прафесійнай рэалізацыі, удасканаленне сістэмы дапамог і ўрэгуляванне маёмасных правоў.
· Рэалізуюцца сацыяльныя праекты: «Рука дапамогі» для жанчын у цяжкай сітуацыі, «Кропка апоры» для рэсацыялізацыі асуджаных, «Пошук. Прызванне. Прафесія» для прафарыентацыі жанчын з інваліднасцю.
· Будуць працаваць бясплатныя юрыдычныя кансультацыі, асветніцкія праекты аб працоўных правах і лічбавай пісьменнасці.
Знакамітыя жанчыны Беларусі (1992–2026)
1. Святлана Алексіевіч
Нарадзілася: 1948, Украіна (звязана з Беларуссю па жыцці і творчасці)
Прафесія: Пісьменніца, журналістка
Дасягненні:
Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры 2015 года (першы беларускі і беларускамоўны Нобелеўскі лаўрэат).
Аўтар дакументальна-публіцыстычных кніг пра жыццё ў СССР і постсавецкай прасторы, напрыклад, «У вайны не жаночае аблічча».
Коратка: Яе працы даследуюць чалавечыя лёсы праз прызму гістарычных трагедый, асабліва войны і катастрофы Чарнобыля.
2. Наталля Каралёва
Нарадзілася: 1973, Менск, Беларусь
Прафесія: Поп-спявачка
Дасягненні:
Вядома як адна з самых папулярных выканаўцаў расійскай і расійска-беларускай эстрады з 1990-х гадоў.
Выпусціла мноства хітоў, удзельнічала ў тэлевізійных шоу.
Коратка: Нягледзячы на расійскую кар'еру, захоўвае цесныя сувязі з Беларуссю і папулярна ў беларускай аўдыторыі.
3. Вікторыя Азаранка
Нарадзілася: 1989, Менск
Прафесія: Тэнісістка
Дасягненні:
Двухразовая пераможца Адкрытага чэмпіянату Аўстраліі (2012, 2013).
Першая беларуская тэнісістка, якая стала першай ракеткай свету ў жаночым адзіночным разрадзе (2012).
Бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2012 і 2016 гадоў у адзіночным і парным разрадзе.
Коратка: Легенда беларускага тэніса, сімвал спартыўнага поспеху краіны.
4. Святлана Журава
Нарадзілася: 1972, Беларусь (цяпер Расея, але нарадзілася ў СССР на тэрыторыі Беларусі)
Прафесія: Канькабежка, палітык
Дасягненні:
Алімпійская чэмпіёнка і шматразовая чэмпіёнка свету па канькабежным спорце.
Пасля палітык у Расіі, але яе спартыўная біяграфія пачалася на тэрыторыі Беларусі (СССР).
Коратка: Сувязь з Беларуссю гістарычная, але пры гэтым значная фігура ў зімовых відах спорту.
